هنر درمانی را با ما تجربه کنید .

معجزه عروسک

P1080445

نویسنده: ثمین زاهدانی

  • نازنین هوا سرده بزار لباس گرم تنت کنم سرما نخوری!
  • مامان اینجاست نترسیا!!! بزار دستت رو بگیرم چراغ و روشن کنم ببینی هیچی نیست!
  • آرزو از دست شما ناراحته دوست نداره باهاتون حرف بزنه!
  • ندا گرسنشه!
  • سارا از گربه ها میترسه!

این جمله­ها شاید برای خیلی از ما آشنا باشد جملاتی که مخاطبش یک عروسک است، عروسکی که میتواند در بازی­های کودکانه­ نقش دختر، مادر، پدر و یا دوست صمیمی را داشته باشد.

طبيعی است که کودکان نمی­توانند مشکلات خود را به زبان و کلام بياورند و برای بیان احساسات خود نیاز به ابزاری قابل اعتماد دارند که به خوبی برایشان قابل درک باشد و بتوانند با آن ارتباط برقرار کنند.

کودکان به راحتی این ارتباط را با عروسک­های خود برقرار می­کنند، برای آن قلب و روح متصور می­شوند و به مثابه یک انسان با آن ارتباط برقرار می­کنند، کودکان می­توانند در طی بازی با عروسک یک سناریو بسازند و در طی آن اتفاق ها و حرکاتی را که رویداده است به تصویر بکشند. بازی با عروسک به کودکان این فرصت را می­دهد تا از نظر گاه خود راوی وقایع پیرامون باشند و به درمانگران و خانواده نیز این فرصت را می­دهد تا ماجرا را آنگونه که کودک ادراک کرده مشاهده کنند.

در فرآیند نمایش عروسکی کودکان این فرصت را دارند تا احساسات بیان نشده و یا سرکوب شده خود مانند دعوای پدر و مادر، ترس از تنهایی و هر نوع اضطراب و نگرانی تجربه نشده خود را به عروسک فرافکنی کنند و عروسک همچنان یار وفادار آن­ها باقی بماند. کودکان می­توانند عروسک را بزنند، پرتاب کنند و به گوشه­ای بیندازند و بعد از مدتی دوباره به سراغ آن بروند، نوازشش کنند و ببوسندش بی­آنکه واکنش بدی از عروسک ببینند.

کودکان با دادن نقش پدر، مادر و فرزند به عروسک­هایشان روابط خانوادگی و اجتماعی را درک می­کنند. موقعیت­های پیش آمده را دوباره تجربه می­کنند و پاسخ­های مورد نیاز خود را از عروسک دریافت می­کنند. در حقیقت عروسک از درون کودکان به آن­ها پاسخ می­دهد. اين حالت نه تنها باعث بیان هیجانات شده بلکه درک و فهم بهتري از ماجرا را باعث مي‌گردد.

نمایش عروسکی پا را از این حد نیز فراتر گذاشته و تنها ابزاری برای فرافکنی کودکان باقی نمی­ماند بلکه به کودکان این اجازه را می­دهد تا فارغ از خطر به فضاها و موقعیت­های تجربه نشده سفر کنند و به تجربیات خود بیفزایند برای مثال ممکن است کودکان قبل از رفتن به مدرسه بارها و بارها مدرسه بازی کنند، معلم عروسک­هایشان شوند، عروسک­ها هم به خوبی نقش دانش­آموزان درس­خوان، بازیگوش و یا تنبل را بازی کنند.

بازی­های عروسکی از منظر شناخت­گرایان و رفتارگرایان وسيله­ی سازگاری، انطباق، شناخت، اقتدار حسی و حل مسئله در دوران کودکی می­باشد. روان­کاوان نيز عروسک را وسيله­ای برای فرافکنی و حل نوروزهای غالب در طول مراحل رشد و راهی برای ایجاد مکانيزم دفاعی بهتر و ابزاری برای خودشکوفایی و خلاقيت این دوره می­دانند. گشتالت درمانگران نیز از بازی نقش در عروسک درمانی استفاده می­کنند تا از این طریق به کودک فرصتی برای بیان احساسات درونی خود بدهند و همچنین به کودکان این فرصت را می­دهند تا عروسک مورد نظر خود را بسازند تا از این طریق ارتباط عمیق­تری با عروسک برقرار کنند.

منابع:

  • باربارا شیل، مجله شفاهی صفیر ۷/ بهمن/۹۱
  • زاده محمدی، علی؛ (۱۳۸۸)، هنردرمانی: مقدمه ای بر هنردرمانی ویژه ی گروه ها، تهران: نشر قطره، چاپ اول
  • Gudrun Gauda. Therapeutic puppet play. Frankfurter fur Gestaltung und Kommunikation2010

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن