هنر درمانی را با ما تجربه کنید .

موسیقی درمانی نورولوژیک

IMG_1275

نویسنده: سید محمد مهدی حسینی

    عرصه موسیقی درمانی امروزه تغییر و تحولات بسیاری را به خود دیده است. این تغییر و تحول به موازات تغییراتی است که در حوزه علوم انسانی و ادغام جنبه های مختلف علم با یکدیگر صورت پذیرفته است. پیش از این موسیقی درمانی ملهم و متاثر از رویکردهای رایج رواندرمانی به کار خود ادامه می داد.

    این رویکردها، چگونگی عملکرد موسیقی را به عنوان عامل تغییر به درستی توضیح نمی دهند. برای مثال رویکردهای رفتاری، روانکاوی و انسان گرایی ارزش موسیقی را در توانایی آن برای تسهیل بیان عاطفی و یکپارچگی اجتماعی می داند. در واقع آنچه در فرایندهای روان درمانی به عنوان عوامل تغییر و درمان شناخته می شود، چیزی فراتر از تسهیل بیان عاطفی و تقویت روابط است.

   امروزه درحالیکه تاثیر موسیقی به شکل رویکردهای علوم اجتماعی و انسانی در تمرین های موسیقی درمانی جایگاه خاصی دارد اما با ظهور روش های تحقیقاتی مدرن مانند تصویربرداری از مغز، ضبط امواج مغزی و تجزیه و تحلیل حرکت جنبشی، از دهه ۱۹۹۰ در علوم اعصاب پایه شناختی فهم بیشتر و بهتری از فرآیندهای عصبی درگیر در ادراک و تولید موسیقی مهیا شده است. در نتیجه موسیقی درمانی از یک مدل علوم اجتماعی به یک مدل علوم اعصاب بالینی و پژوهشی تکامل یافته است. این تغییر پارادایم منجر به شکل گیری نظریه های جدیدی شده است که به عنوان موسیقی درمانی نورولوژیک شناخته می شود.

   موسیقی درمانی نورولوژیک یکی از حوزه های جدید در موسیقی درمانی است. تکنیک های این روش درمانی با اختلال عملکرد ناشی از بیماری های سیستم عصبی انسان مقابله می کند. موسیقی را می توان به عنوان یک روش جایگزین برای دسترسی به عملکردهایی که از طریق محرک های غیر موسیقی غیرقابل دسترسی هستند، بکار گرفت. فرآیندهای مغزی که به تاثیر از موسیقی فعال می شوند به عملکردهای غیر موسیقی تعمیم یافته و منتقل خواهند شد. بنابراین، در تمرینات بالینی، فعالیت های درمانی غیر موسیقایی به هم ریخت هایی از تمرینات موسیقایی ترجمان می شوند.

   موسیقی درمانگر در این شیوه از ویژگی اجرایی آلات موسیقی و ساختار موسیقی برای آماده سازی، نشانه دادن و هماهنگ کردن حرکات استفاده می کند. در میان مولفه های موسیقایی، ریتم تکراری نقشی اساسی در فرایند درمان بازی می کند. ریتم عملکردهای فیزولوژیک و رفتاری را از طریق مکانیسم انتقال[۱] (هماهنگی ریتم زیستی با ریتم موسیقایی مبتنی بر طنین های آوایی) تنظیم می کند. این امر به ویژه برای بیمارانی که در سیستم زمان بندی درونی دچار مشکل هستند، کاربرد دارد.

   موسیقی به عنوان یک زبان سلسله مراتبی و ترکیبی از زمان و با توانایی منحصر به فرد در دستیابی به سیستم های  عاطفی / انگیزشی در مغز، ساختارهایی زمان مند را برای ارتقاء فرآیندهای ادراک، به طور عمده در محدوده شناخت، زبان و یادگیری حرکتی فراهم می کند. موسیقی بیان عاطفی را تسهیل می کند و انگیزه را برای فعالیت های بازتوانی بهبود می بخشد. علاوه بر این، الگوهای ریتمیک منظم، رمزگزاری حافظه و رمزگشایی اطلاعات غیر موسیقایی را  تسهیل می کند و از این رو موسیقی یک ابزار موثر برای حافظه است.

    آنچه در این میان بسیار مهم و قابل توجه به نظر می رسد، شواهد مطالعاتی است که بیان می کند بازتوانی با موسیقی نسبت به روش هایی که از موسیقی استفاده نمی کنند، اولویت دارد.

   تکنیک های NMT ، اختلال شناختی، حسی و حرکتی ناشی از بیماری های سیستم عصبی انسان را کانون توجه خود قرار می دهد. این تکنیک ها در توانبخشی نورولوژیک، درمان اختلالات نورولوژیک دوره کودکی، درمان اختلالات نورولوژیک سالمندان  و درمان اختلالات نورولوژیک تحولی استفاده می شود.

   موسیقی از دیدگاه نورلوژیک به عنوان زبان صدا در نظر گرفته می شود. زبانی به لحاظ زمانی ساختار یافته و پیچیده که مغز انسان را در سطوح حسی، حرکتی، ادراکی- شناختی و هیجانی به طور همزمان تحریک می کند و گذرگاه های عصبی را در گذرگاه های خاص موسیقی تحریک و ادغام می کند.

   تحقیقات بالینی کنونی نشان می دهد که فرایند های فعال شده توسط موسیقی توانایی تعمیم و انتقال به عملکردهای غیر موسیقایی را داراست و این اثرات درمانی به شکلی کاملاً عینی قابل اندازه گیری است.

   این امر به این دلیل ممکن است که موسیقی در بسیاری از مناطق مغز پردازش می شود. گوش دادن به موسیقی نه تنها مناطق شنوایی بلکه شبکه های بزرگ و توزیع یافته ای در سراسر مغز را فعال می کند.

  در واقع آنچه موسیقی درمانی را به عنوان یک روش درمانی موثر از سایر روش های متمایز می کند، بکارگیری مناطق مختلف مغز با میانجی گیری هیجان به عنوان عاملی مهم در فرایند درمان است.

Galińska, E. (2015). Music therapy in neurological rehabilitation settings. Psychiatr. Pol. 2015; 49(4): 835–۸۴۶٫

Thaut, M. H., Hoemberg, V. (2014).Handbook of Neurologic Music Therapy. Oxford University Press

[۱] . entrainment

No Comments Yet

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن